Lepiężnik różowy
Lepiężnik różowy. Autor: Arto Alanenpää - Źródło

Lepiężnik różowy

(Petasites officinalis Mnch.)

Rodzina: Złożone
Nazwy regionalne:

Car-ziele, carz-ziele, czar-ziele, kłobucznik, lepiężnik lekarski, lepiężnik pospolity, łopuch, morowy korzeń, podbiał lepiężnik, podbiał łopianowaty, podbiał łopianowy, podbiał wielki

Wygląd

Bylina, od 20 do 100 cm wysokości, o grubym kłączu. Łodyga gruba, wzniesiona, prosta, wyrastająca wczesną wiosną, pokryta łuskowatymi liśćmi i zakończona wiechowatym kwiatostanem, złożonym z licznych koszyczków, o czerwonym nalocie. Liście odziomkowe, pojawiające się w późniejszym okresie, bardzo duże, do 1 m długości i 60 cm szerokości, kształtu sercowatego, brzegiem nierówno ząbkowane, na ogonkach liściowych z głęboką bruzdą, obrzeżonych listewkami. Żyłki liści pokryte są od spodu szarym kutnerem. Liście łodygi małe, w kształcie łusek, o czerwonym nalocie. Kwiaty w koszyczkach, u roślin męskich w krępym, u żeńskich w podłużnym kwiatostanie. Okrywy koszyczków mają czerwony nalot, dlatego kwiatostan wydaje się czerwonawy, mimo poszczególnych białych kwiatków. Kwitnie od marca do maja. Owocami są suche niełupki, pokryte białym puchem kielichowym.

Występowanie

Często spotykane, zwykle w gęstych skupiskach. Występuje na brzegach rzek, potoków i stawów, przy rowach i wilgotnych mokrych miejscach w lasach.

Zastosowanie

  • Napar z liści działa kojąco na przewód pokarmowy, stosowany jest w nieżytach jamy ustnej, gardła, tchawicy i oskrzeli, w suchym kaszlu

  • Sok z liści (połączony z miodem) łagodzi dolegliwości przewodu pokarmowego i jest używany jako środek wykrztuśny

  • Przymoczki nasączone sokiem z liści (z dodatkiem miodu) – w stanach zapalnych skóry, owrzodzeniach, trądziku, odleżynach, uszkodzeniach skóry.

  • Okłady ze zmiażdżonych liści mają zastosowanie w leczeniu ran i uszkodzeń skóry

  • Kąpiele z dodatkiem odwaru z liści mają działanie przeciwzapalne i gojące, są pomocne w stanach zapalnych skóry, owrzodzeniach, wypryskach i innych zmianach skórnych

  • Odwar z kłączy – w zaburzeniach przewodu pokarmowego, kurczach oraz bólach brzucha i jelit, w dolegliwościach wątroby i woreczka żółciowego oraz jako środek napotny,

  • Inne
    W średniowieczu lepiężnik stosowano jako lek przeciw dżumie.