08

Cze 12

Czosnek pospolity
Czosnek pospolity - Źródło

Czosnek pospolity

(Allium sativum L.)

Rodzina:

Czosnkowate

Nazwy regionalne:

Białe ziele, czosnek, czosnek domowy, czosnek kuchenny, czosnek ogrodowy, czosnek siewny, czosnek właściwy, czosnyk

Czas zbioru:
  • Świeże "główki" cebul, zbierane we wrześniu
  • Liście zbierane w maju i w czerwcu

Wygląd:

Bylina, do 80 cm wysokości, o cebuli kulistej, złożonej z kilku mniejszych cebulek (tzw. ząbki). Łodyga wzniesiona. Liście naprzemianległe, długie, równowąskie, płaskie, o szerokich brzegach, całobrzegie, w okolicy żyłki głównej znacznie rynienkowate. Kwiatami są białe lub różowobiałe, sześciodziałowe gwiazdy, łącznie z około 1 cm cebulkami zebrane w baldachokształtnych kwiatostanach znajdujących się na końcu łodygi.Przed kwitnieniem kwiatostan jest otoczony wydłużoną, białawą okrywą o kształcie pochwy. Kwitnie od maja do sierpnia. Owocem jest torebka.

Występowanie:

Pochodzi prawdopodobnie z Azji Centralnej. W Europie powszechnie uprawiany. Rzadko spotykany także dziki.

Zastosowanie:

  • Wyciąg wodny z ząbków czosnku – w nieżytach jamy ustnej, gardła, oskrzeli, przewodu oddechowego i pokarmowego, chorobach płuc, rozedmie, nadciśnieniu tętniczym krwi, chorobach i dolegliwościach reumatyczno-artretycznych, miażdżycy, otyłości, zaburzeniach przemiany materii, grypie, lambliozie, zawrotach głowy, braku koncentracji, chorobach podeszłego wieku, chorobach skóry, nowotworowych, przewlekłych biegunkach.

  • Wyciąg alkoholowy z ząbków czosnku ma podobne działanie jak wyciąg wodny.

  • Odwar z ząbków czosnku (sporządzany na mleku) podaje się dzieciom doustnie lub w lewatywie przeciw robakom jelitowym (glistom i owsikom).

  • Wyciąg winny z ząbków czosnku (sporządzany na białym winie) ma zastosowanie w chorobach nowotworowych i podeszłego wieku.

  • Pasta z roztartych ząbków czosnku (z natka pietruszki, nasionami czarnej porzeczki, ogórecznika i masłem) jest zalecana dzieciom chorowitym, ulegającym częstym infekcjom, anemicznym i słabo rozwijającym się.

  • Przymoczki nasączone wyciągiem olejowym z ząbków czosnku są pomocne w leczeniu owrzodzeń podudzi, oparzeń, odleżyn, żylaków odbytu, uszkodzeń skóry.

  • Tampony nasycone wyciągiem olejowym z ząbków czosnku stosuje się podobnie, jak przymoczki.

  • Zastosowanie kulinarne
    Czosnek można dodawać jako przyprawę do wszystkich potraw oraz spożywać w stanie surowym w serze, grzankach lub na chlebie z masłem.

  • Kąpiele z dodatkiem odwaru z liści pobudzają krążenie, działają antyseptycznie, grzybobójczo, są pomocne w leczeniu zakażeń świerzbem, rzęsistkiem, drożdżakami i grzybami patogennymi.

Przykry zapach czosnku, jaki występuje po jego spożyciu, łagodzi jedzenie liści pietruszki, selera, kopru, marchwi, lubczyka lub migdałów.Czosnku nie należy stosować doustnie w zbyt dużych ilościach przy niskim ciśnieniu krwi, w ostrych nieżytach żołądka i jelit oraz podawać matkom karmiącym.

Kategorie przepisów