Babka zwyczajna

(Plantago maior L.)

Nazwy regionalne:

Babczak, babczok, babka pospolita, babka szeroka, babka szerokolistna, babka świętojańska, babka wielka, babka większa, baski, bobkowe liście, bubczyn listek, pięć żyłek, podorożnik, podróżnik, powabczok, psie języczki, skołojna, skołojma, skołojrze, skołojże

Wygląd

Bylina, do 40 cm wysokości. Liście ciemnozielone, zebrane w różyczkę, jajowate, szerokie i błyszczące. Kwiaty drobne, żółtobiaławe, zebrane w kłosowate kwiatostany. Kwitnie od czerwca do października. Owoc – torebka.

Występowanie

Roślina bardzo często spotykana na łąkach, polach, pastwiskach, przydrożach, w rowach, na piaskach i nad brzegami rzek.

Zastosowanie

Babka była stosowana powszechnie w Europie w medycynie ludowej jako lek zewnętrzny i wewnętrzny (dawniej liśćmi babki okładano miejsca ukąszenia przez żmiję).
Obecnie babkę stosuje się jako lek pobudzający wydzielanie soku żołądkowego, osłaniający w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, w stanach zapalnych błony śluzowej przewodu pokarmowego.
Jest tez używana jako łagodny środek wykrztuśny w chorobach górnych dróg oddechowych, a zewnętrznie do okładów na trudno gojące się rany, oparzenia, owrzodzenia i ukąszenia owadów.
Napar z liści stosuje się w nieżytach żołądka i jelit, przewlekłym zapaleniu pęcherzyka żółciowego, biegunkach, chorobach dróg oddechowych i chorobach gorączkowych, moczeniu nocnym, niedokrwistości, krwotokach, w zbyt obfitym miesiączkowaniu, w przeziębieniach, grypie, zaniedbanych stanach zapalnych oskrzeli, w suchym kaszlu z zaleganiem flegmy, w bólach dziąseł i zębów.
Napar z dodatkiem biedrzeńca działa wykrztuśnie.
Napar z nasion – w chorobach dróg oddechowych, kokluszu, gruźlicy płuc, stanach zapalnych nerek i miedniczek nerkowych.
Sok ze świeżych liści pity z dodatkiem miodu pobudza wydzielanie soku żołądkowego, działa osłaniająco w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy i w stanach zapalnych błony śluzowej przewodu pokarmowego.
Okłady z liści stosuje się na trudno gojące się rany, oparzenia, owrzodzenia i ukąszenia owadów.
Odwar z liści może służyć do przemywania oczu przy zapaleniu spojówek
Zastosowanie kulinarne
Młode listki można dodawać do sałatek i gotować jak kapustę. Wymieszane z liśćmi pokrzywy są stosowane w tzw. kuracjach wiosennych.